Mỗi tuần tôi đều nhận được cùng một ý tưởng: "Hãy tìm một agency ở Việt Nam, họ sẽ làm hết, còn pháp nhân sẽ mở sau — khi mọi thứ chạy được". Logic rõ ràng. Tôi không phản đối: tiết kiệm chi phí đăng ký là thật, thời gian ngắn hơn, rủi ro trên giấy tờ ít hơn. Nhưng có một chi tiết đảo ngược toàn bộ kế hoạch này — và nó không nằm ở tiền.
Các thương hiệu nói gì tại các cuộc gặp
"Chúng tôi chưa sẵn sàng đăng ký đầy đủ. Hãy cho chúng tôi một nhà thầu phụ lo tuyển dụng, kho bãi, vận chuyển". Tôi nghe điều này từ các đội thương mại điện tử Nga liên tục. Và tôi hiểu: mở pháp nhân tại Việt Nam đòi hỏi vốn, thời gian, báo cáo, lịch sử thuế từ con số không. Để thử nghiệm thị trường — quá nặng.
Kế hoạch qua nhà thầu phụ địa phương trông như giải pháp hoàn hảo. Agency chịu trách nhiệm hợp đồng lao động, payroll, bảo hiểm xã hội, văn phòng, còn bạn thanh toán theo hóa đơn và nhận kết quả. Pháp nhân ở Nga, đội ngũ ở Việt Nam, báo cáo đơn giản.
Có vẻ hợp lý. Thực tế — không. Và đây là lý do.
Những thay đổi trong quy định từ ngày 1 tháng 1 năm 2026
Từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, Luật Việc làm của Việt Nam có hiệu lực (được thông qua ngày 16 tháng 6 năm 2025). Luật này thay thế các quy định trước đây và làm rõ các quy tắc tuyển dụng — bao gồm những quy định liên quan trực tiếp đến thuê phụ và hợp đồng lao động. Tổng quan pháp luật được ILO cập nhật trong cơ sở dữ liệu eplex.
Một vấn đề riêng — cho thuê lại lao động (labour leasing). Trước đây, hoạt động này yêu cầu giấy phép và được điều chỉnh riêng. Năm 2026, các nguồn công khai mâu thuẫn nhau: Nhan Dan viết về các biện pháp quản lý cho thuê lao động, trong khi các tổng quan pháp lý ghi nhận cả việc tiếp tục cấp phép và cải cách một số thủ tục.
Điều này có ý nghĩa gì với bạn trên thực tế. Nếu đối tác Việt Nam của bạn "cung cấp người" cho dự án của bạn — họ hoặc có giấy phép cho thuê lại lao động, hoặc làm điều đó vi phạm pháp luật. Không có lựa chọn thứ ba.
Dữ liệu thị trường cho thấy gì
Nhu cầu về các mô hình này không chỉ là lời nói. Adecco Vietnam trong báo cáo Vietnam Talent Market Update Q2 2025 ghi nhận nhu cầu tuyển dụng tăng khoảng 30% trong Q2 2025, và nhu cầu cụ thể đối với dịch vụ payroll/staffing tăng 15% trong cùng kỳ. Adecco đặc biệt lưu ý: các công ty nước ngoài không có pháp nhân tại Việt Nam ngày càng sử dụng đối tác payroll.
Con số khô khan, nhưng đằng sau nó là sự thay đổi mô hình. Trước đây, thuê ngoài payroll là công cụ của các tập đoàn lớn. Giờ đây, đó là cách để thương hiệu tầm trung thử nghiệm thị trường mà không cần đăng ký.
Mặt trái — trách nhiệm. ILO trong báo cáo về chuỗi thuê phụ chỉ rõ: thuê ngoài không giải phóng thương hiệu chính khỏi trách nhiệm về vi phạm lao động tại nhà thầu phụ. Đây không phải quy định trừu tượng. Đây là rủi ro đi kèm hợp đồng đến với bạn.
Kinh tế của mô hình sụp đổ ở đâu
Tính toán trung thực. Agency lấy biên lợi nhuận vì gánh trách nhiệm lao động thay bạn. Biên lợi nhuận của họ — là khoản tiết kiệm của bạn từ việc không mở pháp nhân. Khi khối lượng còn nhỏ, phép toán hợp lý.
Tiếp theo là những gì tôi thấy trong vận hành. Ngay khi doanh thu vượt một ngưỡng nhất định, biên lợi nhuận của agency trở nên đắt hơn chi phí duy trì pháp nhân riêng. Và bạn trả tiền cho cơ sở hạ tầng của người khác thay vì của mình.
Điểm thứ hai — kiểm soát. Thông qua nhà thầu phụ, bạn không quản lý đội ngũ trực tiếp. Bạn quản lý agency. Đây là hai trò chơi khác nhau: agency tối ưu biên lợi nhuận của họ, bạn tối ưu thương hiệu của mình trên kệ. Lợi ích không phải lúc nào cũng trùng nhau.
Những gì tôi thấy từ vận hành
Tại VietSmart, chúng tôi đưa các đối tác lên sàn thương mại điện tử Việt Nam và thường xuyên gặp phải lựa chọn này. Quan sát đơn giản: các đội ở lại với thuê phụ lâu hơn mức cần thiết sẽ mất tốc độ. Không phải tiền — tốc độ.
Nguyên nhân nằm ở chuỗi quyết định. Bất kỳ thay đổi nào — SKU mới, thay đổi giá, khuyến mãi địa phương — đều phải qua agency. Thêm một lớp phê duyệt. Khi thử nghiệm, điều này không đáng chú ý. Khi tăng trưởng — rất quan trọng.
Quan sát thứ hai. Các đối tác xây dựng mối quan hệ trực tiếp với đội ngũ ngay từ đầu — ngay cả khi thanh toán qua agency — thích nghi nhanh hơn rõ rệt. Về hình thức, mô hình giống nhau. Thực tế — mức độ kiểm soát khác.
Cách kiểm tra đối tác trước khi ký kết
Đây không phải về lòng tin. Đây là về vệ sinh cơ bản mà tôi khuyến nghị thực hiện trước khoản thanh toán đầu tiên.
- Yêu cầu giấy phép cho thuê lại lao động, nếu liên quan đến việc cung cấp người. Kiểm tra số trong sổ đăng ký.
- Làm rõ ai sẽ là đối tác hợp đồng của bạn: agency hay công ty con của họ.
- Kiểm tra cách hợp đồng lao động của nhân viên được ký kết, những người được phân công cho bạn.
- Ghi rõ trong hợp đồng ai chịu trách nhiệm về tranh chấp lao động và tiền phạt.
- Yêu cầu đăng ký thuế và lịch sử công ty — không chỉ trích lục.
Riêng về tiền phạt. Các tổng quan pháp lý năm 2026 ghi nhận chế tài xử phạt đối với việc không cung cấp thông tin về cho thuê lại lao động, trả lương cho lao động tạm thời thấp hơn mức của nhân viên chính thức có cùng chức năng, cũng như việc sử dụng nhà thầu phụ cho các công việc không nằm trong danh mục được phép. Đây không phải lý thuyết — mà là thực tiễn hiện hành.
Thương hiệu nên làm gì
Lời khuyên thực tế của tôi cho các đội Nga đang thử nghiệm Việt Nam.
- Xác định thời gian thử nghiệm. Nếu là 3–6 tháng và một kênh — thuê phụ là hợp lý.
- Tính trước điểm chuyển đổi: ở mức doanh thu nào thì pháp nhân riêng trở nên rẻ hơn.
- Xây dựng mối quan hệ trực tiếp với đội ngũ, ngay cả khi thanh toán qua agency.
- Kiểm tra giấy phép và lịch sử thuế của đối tác trước khi ký, không phải sau.
- Ghi rõ trong hợp đồng trách nhiệm về vi phạm lao động — của bạn và của nhà thầu phụ.
Và điều quan trọng nhất. Thuê phụ không phải là "cách để không mở pháp nhân". Đó là cách để giành thời gian trước khi mở. Ngay khi bạn không còn hiểu đâu là kết thúc thử nghiệm và đâu là bắt đầu kinh doanh — mô hình sẽ bắt đầu chống lại bạn.
Tại VietSmart, chúng tôi hỗ trợ bước chuyển đổi này: đóng gói đối tác cho thị trường Việt Nam, lựa chọn đối tác có lịch sử kiểm chứng và đưa lên sàn thương mại điện tử trong 3–4 tuần. Nếu bạn đang ở giai đoạn lựa chọn giữa thuê phụ và đăng ký — hãy bắt đầu bằng việc tính điểm chuyển đổi, không phải tìm agency rẻ nhất.