CÓ GÌ XẢY RA
Vào cuối tháng 5 năm 2026, một thông điệp quan trọng đã vang lên trên các bản tin kinh doanh toàn cầu: Belarus và Việt Nam đang tích cực tìm kiếm các cơ hội để tăng cường đáng kể hợp tác song phương và gia tăng đáng kể khối lượng thương mại lẫn nhau. Tuyên bố này, được công bố bởi hãng thông tấn nhà nước "SB. Belarus Today", cho thấy sự hình thành một hướng đi mới trong quan hệ kinh tế quốc tế, có thể ảnh hưởng đáng kể đến không gian Âu-Á và đặc biệt là thị trường Nga.
Sáng kiến này đến từ cả hai bên và nhằm mục đích đa dạng hóa các mối quan hệ thương mại quốc tế, tìm kiếm các hành lang logistics mới và mở rộng danh mục hàng hóa. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc và nhu cầu tìm kiếm các tuyến đường thay thế, sự hợp tác như vậy trở nên đặc biệt quan trọng. Đối với Việt Nam, Belarus không chỉ có thể trở thành một thị trường tiêu thụ mới mà còn là một trung tâm trung chuyển quan trọng để tiếp cận không gian kinh tế Âu-Á rộng lớn hơn, bao gồm cả Nga. Ngược lại, đối với Belarus, đây là cơ hội để củng cố vai trò của mình như một cầu nối logistics giữa Đông và Tây, cũng như mở rộng nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu.
Mặc dù các chi tiết cụ thể và lộ trình vẫn chưa được công bố rộng rãi, nhưng bản thân việc công bố ở cấp độ cao như vậy đã báo hiệu những ý định nghiêm túc và đặt nền tảng cho các thỏa thuận trong tương lai. Dự kiến trong những tháng hoặc quý tới của năm 2026, các cơ chế cụ thể sẽ được đưa ra để thúc đẩy sự tăng trưởng này, bao gồm khả năng đơn giản hóa thủ tục hải quan, phát triển hạ tầng giao thông và hình thành các điều kiện ưu đãi cho các hoạt động thương mại.
ĐIỀU NÀY CÓ Ý NGHĨA GÌ
Đối với thương mại điện tử Nga, vốn đang tích cực hợp tác với các nhà cung cấp Việt Nam, tin tức về tiềm năng tăng cường hợp tác Belarus-Việt Nam mở ra một loạt cơ hội và thách thức chiến lược. Trước hết, điều này liên quan đến các tuyến đường logistics. Các tuyến đường biển truyền thống từ Việt Nam đến các cảng Viễn Đông của Nga vẫn là chủ chốt, nhưng có những đặc điểm riêng – thời gian vận chuyển dài và phụ thuộc vào hạ tầng cảng biển. Việc phát triển "kênh Belarus" có thể cung cấp một tuyến đường vận tải đa phương thức thay thế, kết hợp vận chuyển đường biển đến các cảng châu Âu (hoặc có thể đến các cảng của các nước đối tác) và sau đó là vận chuyển bằng đường sắt hoặc đường bộ qua Belarus đến Nga.
Sự xuất hiện của một kênh vận chuyển mới, có khả năng tối ưu hơn, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành sản phẩm. Nếu các mức thuế ưu đãi được phát triển, thủ tục hải quan tại biên giới EAEU được đơn giản hóa và phí vận chuyển quá cảnh được tối ưu hóa, các doanh nghiệp Nga sẽ có cơ hội giảm giá mua vào. Đây không chỉ là tiết kiệm mà còn là công cụ để nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường nội địa. Hơn nữa, việc đa dạng hóa các tuyến đường sẽ giảm thiểu rủi ro liên quan đến sự gián đoạn có thể xảy ra trên một trong các tuyến truyền thống, điều này đặc biệt có giá trị trong tình hình địa chính trị bất ổn.
Môi trường cạnh tranh cho thương mại điện tử Nga chắc chắn sẽ thay đổi. Những doanh nghiệp nào đầu tiên nắm bắt và triển khai hiệu quả các cơ hội logistics mới qua Belarus sẽ có thể cung cấp cho khách hàng của mình mức giá tốt hơn hoặc thời gian giao hàng ngắn hơn. Điều này sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh so với những đối thủ vẫn tiếp tục sử dụng các phương án cũ. Trong trung hạn, điều này có thể dẫn đến sự phân chia lại thị phần và tăng cường cạnh tranh trong các phân khúc mà hàng hóa Việt Nam chiếm vị trí quan trọng – điện tử, dệt may, giày dép, nông sản và hàng tiêu dùng.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc triển khai và hoàn thiện các tuyến đường mới sẽ đòi hỏi thời gian và đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Một yếu tố quan trọng sẽ là sự đồng bộ hóa các yêu cầu hải quan và kiểm dịch thực vật giữa Việt Nam, Belarus và Nga, cũng như khả năng mở rộng danh mục hàng hóa áp dụng các thủ tục đơn giản. Trong năm 2026, sẽ có nhiều hoạt động tích cực để tiêu chuẩn hóa các quy trình này, điều này sẽ quyết định tốc độ thực tế và sự hấp dẫn về kinh tế của "tuyến vận chuyển quá cảnh Belarus".
BÌNH LUẬN CỦA CHUYÊN GIA VIETSMART
Đối với thương mại điện tử Nga đang hợp tác với Việt Nam, đây là thời kỳ cần tăng cường sự chú ý và lập kế hoạch chiến lược. Chúng tôi tại VietSmart khuyến nghị nên bắt đầu ngay từ bây giờ việc nghiên cứu tích cực các đối tác logistics tiềm năng tại Belarus và tìm hiểu khung pháp lý của Liên minh Kinh tế Á-Âu về các ưu đãi và đơn giản hóa có thể có. Không chỉ ngồi chờ, mà cần chủ động tìm kiếm thông tin về các thỏa thuận và dự án thí điểm sắp tới để là một trong những người đầu tiên có thể tận dụng các cơ hội mới này.
Các doanh nghiệp nên tiến hành kiểm toán kỹ lưỡng chi phí logistics hiện tại và thời gian giao hàng từ Việt Nam. Điều này sẽ cho phép họ nhanh chóng so sánh với các đề xuất sẽ xuất hiện nhờ sự hợp tác Belarus-Việt Nam. Sự linh hoạt trong việc ra quyết định và sẵn sàng thích ứng nhanh chóng sẽ là những yếu tố then chốt để thành công trong điều kiện thị trường thay đổi.
KẾT LUẬN VÀ HÀNH ĐỘNG
- Nghiên cứu các tuyến đường mới: Tích cực tìm kiếm thông tin về sự phát triển của các hành lang vận tải qua Belarus. Liên hệ với các nhà khai thác và công ty giao nhận vận tải Belarus để đánh giá tiềm năng dịch vụ của họ trong bối cảnh vận chuyển hàng hóa từ Việt Nam đến Nga.
- Đánh giá hiệu quả kinh tế: Thực hiện các tính toán sơ bộ về tiềm năng tiết kiệm chi phí logistics và thuế hải quan khi sử dụng kênh Belarus. So sánh những con số này với chi phí vận chuyển hiện tại của bạn từ Việt Nam.
- Đa dạng hóa nguồn cung: Đừng giới hạn bản thân chỉ trong một tuyến đường. Cân nhắc sử dụng hướng Belarus như một kênh bổ sung hoặc dự phòng để đảm bảo tính ổn định của chuỗi cung ứng và giảm thiểu rủi ro.
- Sẵn sàng đối mặt với cạnh tranh: Hãy hiểu rằng các cơ hội mới sẽ mở ra cho tất cả mọi người. Việc triển khai nhanh chóng các sơ đồ logistics tối ưu sẽ cho phép bạn củng cố vị thế trên thị trường và đưa ra các điều kiện hấp dẫn hơn cho người tiêu dùng cuối cùng.
- Theo dõi các thay đổi về quy định: Đăng ký nhận tin tức và phân tích về hợp tác thương mại-kinh tế giữa Belarus, Việt Nam và EAEU. Những thay đổi trong luật hải quan, các hiệp định thương mại tự do hoặc các chế độ ưu đãi có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức hấp dẫn kinh tế của các tuyến đường mới.
Nguồn: SB. Belarus Today ngày 28 tháng 5 năm 2026