ĐIỀU GÌ ĐÃ XẢY RA
Ngày 25 tháng 9 năm 2026, tại Hà Nội đã diễn ra hội thảo "Promoting Cross-Border Payment via QR Code: A New Driver for Retail and Tourism", do tạp chí VnEconomy phối hợp với Cục Thanh toán Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (SBV) và Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) tổ chức. Luận điểm chính của sự kiện: mã QR, vốn đã trở thành phương thức thanh toán phổ thông trong nước, đang vượt ra ngoài biên giới Việt Nam và trở thành hạ tầng cho du lịch inbound và bán lẻ.
Theo dữ liệu từ VnEconomy, NAPAS đã xây dựng chuỗi tích hợp nhất quán: với UnionPay International — vào tháng 12 năm 2025, với Alipay — vào tháng 4 năm 2026, với Weixin Pay (WeChat Pay) — vào tháng 8 năm 2026. Song song đó, các kế hoạch song phương cũng được khởi động: ngày 2 tháng 7 năm 2026, NAPAS cùng Liquid Group (Singapore) và VietinBank công bố ra mắt dịch vụ giữa Việt Nam và Singapore với chuyển đổi SGD↔VND theo thời gian thực, và vào tháng 5 năm 2026 — ra mắt thanh toán QR với Hàn Quốc cùng GLN International, BIDV và Hana Bank, trên cơ sở thỏa thuận được ký tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam – Hàn Quốc vào tháng 8 năm 2025.
Quy mô hạ tầng mà tất cả những điều này được xây dựng trên đó cũng rất đáng chú ý: theo phát biểu của ban lãnh đạo NAPAS, hệ thống xử lý khoảng 35–36 triệu giao dịch mỗi ngày. Đây không phải là một thử nghiệm nhỏ, mà là một tuyến đường sắt quốc gia đang vận hành, và giờ đây các ví điện tử bên ngoài đang được kết nối vào đó.
ĐIỀU NÀY CÓ Ý NGHĨA GÌ
Đối với thương mại điện tử Nga đang hướng tới Đông Nam Á, bước chuyển chính ở đây không nằm ở du lịch, mà ở chi phí chấp nhận thanh toán. Nỗi đau kinh điển khi thâm nhập thị trường Việt Nam không phải là logistics hay tìm nhà cung cấp, mà là ngăn xếp thanh toán: thẻ nội địa, ví địa phương, thanh toán thẻ, phí, hoàn tiền. QR xuyên biên giới thay đổi logic: người mua không cần tạo ví mới cho Việt Nam, họ thanh toán bằng ứng dụng quen thuộc, còn người bán nhận tiền qua tuyến NAPAS đã được tích hợp sẵn. Đối với một thương hiệu nhỏ, điều này làm giảm rào cản gia nhập — không cần xây dựng tích hợp thanh toán riêng cho từng quốc gia trong khu vực.
Hiệu ứng thứ hai — lưu lượng du khách như một kênh bán hàng. Khách du lịch Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore, những người thanh toán bằng Alipay, WeChat Pay hoặc qua các kế hoạch Hàn Quốc và Singapore, là nhóm khách hàng có khả năng chi trả, những người đã thực sự có mặt tại Việt Nam. Nếu thương hiệu Nga bán mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, quần áo hoặc điện tử thông qua bán lẻ hoặc sàn thương mại điện tử Việt Nam, những người mua này trở nên dễ tiếp cận hơn: họ không cần được giải thích cách thanh toán.
Lớp thứ ba — quy định pháp lý. Từ tháng 7 năm 2024, tại Việt Nam áp dụng xác thực sinh trắc học bắt buộc đối với ngân hàng và trung gian thanh toán theo Quyết định 2345 và Thông tư 50, mà NAPAS đã báo cáo việc thực hiện. SBV cũng thẳng thắn nói về nhu cầu về khung pháp lý đồng bộ cho chính các giao dịch xuyên biên giới. Điều này có nghĩa là luật chơi sẽ được làm rõ, và doanh nghiệp sẽ phải duy trì vòng tuân thủ luôn hoạt động, chứ không phải "thiết lập một lần".
Và điểm thứ tư thường bị bỏ qua: sự khác biệt về ngày ra mắt. VnEconomy ghi ngày cụ thể cho các tích hợp với UnionPay, Alipay và Weixin Pay, còn NAPAS trong các thông cáo báo chí mô tả các kế hoạch song phương với Hàn Quốc và Singapore bằng các ngày riêng — tháng 5 và tháng 7 năm 2026. Đây là bức tranh bình thường đối với một thị trường nơi các tích hợp tổng hợp và kế hoạch đối tác hoạt động song song. Nhưng đối với doanh nhân, đây là tín hiệu: đừng dựa vào một ngày "ra mắt" duy nhất, hãy kiểm tra xem kênh cụ thể có hoạt động trong kịch bản thanh toán của bạn hay không.
BÌNH LUẬN CHUYÊN GIA TỪ VIETSMART
Tôi ở Thành phố Hồ Chí Minh thấy điều này mỗi ngày trong vận hành. Các đối tác của chúng tôi — những thương hiệu Nga nhỏ thâm nhập Việt Nam qua bán lẻ địa phương và sàn thương mại điện tử — thường vấp phải không phải logistics, mà cùng một vấn đề: họ cố gắng thiết lập chấp nhận thanh toán theo cách họ đã quen ở Nga, và không tính đến việc người mua Việt Nam thanh toán bằng mã QR từ ứng dụng ngân hàng. Khi chúng tôi giải thích rằng thanh toán có thể được thực hiện qua tuyến đã tích hợp sẵn, thay vì xây dựng thanh toán thẻ riêng, cuộc trò chuyện thay đổi. Lỗi phổ biến nhất tôi thấy: thương hiệu đến với một trang web sẵn sàng và chờ đợi rằng "thanh toán sẽ được kết nối bằng cách nào đó". Ở Việt Nam, kịch bản thanh toán được thiết kế đầu tiên, chứ không phải cuối cùng.
Kết luận thực tiễn thứ hai: đừng chạy theo tất cả các kênh cùng lúc. Hãy bắt đầu với một — ví dụ, kênh đã bao phủ đối tượng mục tiêu của bạn: khách du lịch Trung Quốc qua Alipay và WeChat Pay, khách Hàn Quốc qua GLN International, khách Singapore qua Liquid Group. Điều này rẻ hơn và nhanh hơn so với cố gắng kết nối tất cả song song.
KẾT LUẬN VÀ CẦN LÀM GÌ
- Kiểm tra kênh QR nào bao phủ đối tượng của bạn. Nếu bạn làm việc với người mua Trung Quốc — hãy hỏi đối tác thanh toán về trạng thái tích hợp với Alipay (tháng 4 năm 2026) và Weixin Pay (tháng 8 năm 2026); nếu với người Hàn Quốc — với GLN International và Hana Bank; nếu với người Singapore — với Liquid Group và VietinBank. Đừng dựa vào những lời chung chung "QR hoạt động".
- Tính lại chi phí chấp nhận thanh toán. Yêu cầu đối tác Việt Nam hoặc sàn thương mại điện tử cung cấp mức phí chính xác cho kịch bản QR và so sánh với những gì bạn đang trả cho thanh toán thẻ. Sự khác biệt có thể gấp nhiều lần, và điều này thay đổi kinh tế đơn vị.
- Dự phòng vòng tuân thủ với biên độ. Từ tháng 7 năm 2024, tại Việt Nam áp dụng xác thực sinh trắc học theo Quyết định 2345 và Thông tư 50, còn SBV đang chuẩn bị khung pháp lý cho thanh toán xuyên biên giới. Hãy hỏi đối tác cách họ thực hiện các yêu cầu này và yêu cầu xác nhận bằng văn bản.
- Kiểm tra kênh du lịch riêng biệt. Nếu sản phẩm của bạn có thể được bán trong bán lẻ tại các khu du lịch (Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Phú Quốc), hãy kiểm tra xem điểm bán có chấp nhận QR xuyên biên giới hay không. Điều này có thể mang lại dòng người mua mà không cần chi phí marketing bổ sung.
- Đừng xây dựng chiến lược trên một ngày ra mắt duy nhất. Các nguồn khác nhau về ngày tháng (VnEconomy, thông cáo báo chí NAPAS), vì vậy hãy ghi trong hợp đồng với đối tác không phải "ngày ra mắt", mà là kịch bản làm việc cụ thể: loại tiền tệ nào, chuyển đổi nào, thời hạn ghi có tiền là bao lâu.
Nguồn: VnEconomy EN — Business ngày 25 tháng 9 năm 2026