Cuộc chiến chống hàng giả toàn cầu gia tăng: Bài học từ Việt Nam cho thương mại điện tử Nga
ĐIỀU GÌ ĐÃ XẢY RA
Vào giữa tháng 6 năm 2026, cơ quan thực thi pháp luật Việt Nam đã khởi tố một chủ cửa hàng 49 tuổi ở miền Nam Việt Nam về tội buôn bán kính mắt giả mạo. Tại cửa hàng, các sản phẩm giả mạo các thương hiệu xa xỉ nổi tiếng thế giới như Gucci, Dior, Chanel và Hermes, với các nhãn hiệu được bảo hộ tại Việt Nam, đã bị phát hiện. Vụ việc này, được báo chí quốc tế đưa tin rộng rãi, là một ví dụ điển hình về cuộc chiến chống hàng giả có mục tiêu và đang ngày càng gia tăng của các nhà chức trách.
Việc khởi tố là kết quả của các hành động phối hợp và nhấn mạnh quyết tâm của Việt Nam, cũng như nhiều quốc gia khác trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, trong việc tăng cường chế độ bảo hộ sở hữu trí tuệ. Đây không phải là một sự cố đơn lẻ mà là một phần của xu hướng rộng lớn hơn nhằm nâng cao tính minh bạch của thị trường và chống lại nền kinh tế ngầm, điều này có những hệ quả sâu rộng đối với tất cả các bên tham gia vào quan hệ thương mại quốc tế.
Bản thân việc công khai khởi tố và lan truyền thông tin về các trường hợp như vậy đóng vai trò là lời cảnh báo cho tất cả những ai tham gia vào chuỗi cung ứng, đặc biệt khi làm việc với các mặt hàng có khả năng bị làm giả cao. Sự việc này, xảy ra vào năm 2026, minh họa rõ ràng rằng thời kỳ có thể nhắm mắt làm ngơ về nguồn gốc hàng hóa đã qua, và các yêu cầu tuân thủ pháp luật đang ngày càng trở nên nghiêm ngặt hơn.
ĐIỀU NÀY CÓ Ý NGHĨA GÌ ĐỐI VỚI THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ NGA
Đối với các doanh nghiệp Nga đang hoạt động tích cực trên các nền tảng thương mại điện tử và thường xuyên nhập hàng từ các nhà cung cấp châu Á, vụ việc tại Việt Nam này cần phải được xem là một tín hiệu cảnh báo nghiêm túc. Cuộc chiến chống hàng giả toàn cầu đang chuyển sang một cấp độ mới, và rủi ro cho những người bán hàng, dù cố ý hay vô ý buôn bán hàng giả, đang gia tăng đáng kể. Nhiều nhà kinh doanh thương mại điện tử Nga xây dựng mô hình kinh doanh của mình dựa trên sự tương tác chặt chẽ với các thị trường châu Á, nơi cung cấp một loạt các sản phẩm – từ điện tử đến quần áo và phụ kiện. Chính trong phân khúc này, thị trường hàng giả truyền thống rất năng động.
Việc tăng cường kiểm soát tại các quốc gia sản xuất và trung chuyển có nghĩa là khả năng phát hiện sản phẩm giả mạo ở bất kỳ giai đoạn nào trong chuỗi cung ứng đều tăng lên đáng kể. Điều này không chỉ dẫn đến hậu quả pháp lý cho các nhà bán hàng địa phương mà còn gây ra rủi ro nghiêm trọng cho các đối tác quốc tế của họ. Một người bán hàng Nga, mua hàng từ một nhà cung cấp châu Á mà sau đó bị phát hiện liên quan đến việc bán hàng giả, có thể đối mặt với hàng loạt vấn đề: từ việc hàng hóa bị giữ tại hải quan đến phạt tiền và thậm chí là truy tố hình sự nếu phát hiện vi phạm tại Liên bang Nga.
Bên cạnh việc bị truy tố pháp lý trực tiếp, còn có những mối đe dọa khác không kém phần nghiêm trọng. Các sàn thương mại điện tử của Nga như Wildberries, Ozon, Yandex.Market, cũng như các nền tảng quốc tế như AliExpress, đang thắt chặt các quy định của họ liên quan đến việc bán sản phẩm giả mạo. Việc phát hiện hàng giả có thể dẫn đến khóa tài khoản người bán, phong tỏa tài khoản, hủy bỏ tất cả doanh số bán hàng và gây thiệt hại không thể bù đắp cho uy tín. Trong điều kiện cạnh tranh cao trên các nền tảng trực tuyến, những sự cố như vậy có thể gây tử vong cho doanh nghiệp.
Điều cực kỳ quan trọng là phải hiểu rằng việc không biết luật hoặc nhầm lẫn một cách thiện chí về tính xác thực của sản phẩm hiếm khi được dùng làm lý do bào chữa. Các doanh nghiệp được kỳ vọng phải thực hiện thẩm định cẩn trọng (due diligence), tức là thực hiện mọi biện pháp hợp lý để kiểm tra tính hợp pháp về nguồn gốc và tính xác thực của hàng hóa. Vào năm 2026 và trong tương lai, khía cạnh này của kinh doanh không chỉ là một khuyến nghị mà là một yêu cầu cực kỳ quan trọng để đảm bảo sự ổn định và an toàn khi hoạt động trong lĩnh vực thương mại điện tử.
Ý KIẾN CHUYÊN GIA VIETSMART
Trước tình hình các trường hợp bắt giữ và khởi tố người bán hàng giả ngày càng gia tăng, các chuyên gia của VietSmart đặc biệt khuyến nghị các doanh nghiệp Nga xem xét lại một cách triệt để cách tiếp cận của họ trong việc lựa chọn nhà cung cấp và kiểm soát chất lượng. Các yêu cầu chứng nhận đơn thuần hoặc tin tưởng vào "lời nói" của đối tác không còn là những biện pháp đủ. Ngày nay, cần có một sự kiểm tra sâu rộng và toàn diện, đặc biệt nếu đó là hàng hóa của các thương hiệu nổi tiếng hoặc sản phẩm có nguy cơ bị làm giả cao.
Chúng tôi nhận thấy rằng các cơ quan quản lý trên toàn thế giới, bao gồm cả các quốc gia châu Á đang phát triển mạnh mẽ, đang tích cực tăng cường năng lực và nguồn lực để chống lại hàng giả. Những gì có thể được chấp nhận hoặc không bị chú ý vài năm trước, giờ đây trở thành đối tượng điều tra hình sự. Đối với thương mại điện tử Nga, với chuỗi cung ứng thường đi qua các khu vực này, điều này có nghĩa là cần phải đi trước một bước, dự đoán rủi ro và xây dựng hoạt động kinh doanh trên cơ sở minh bạch và hợp pháp tối đa.
KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG HÀNH ĐỘNG
Để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trong bối cảnh cuộc chiến chống hàng giả ngày càng gay gắt, các doanh nghiệp thương mại điện tử của Nga cần thực hiện một số bước cụ thể sau:
- Thẩm định chuyên sâu nhà cung cấp (Due Diligence): Luôn yêu cầu và kiểm tra các tài liệu thành lập, giấy phép kinh doanh của nhà cung cấp. Nghiên cứu uy tín của họ, tìm kiếm đánh giá và thông tin về các vụ kiện hoặc vi phạm trước đây. Đừng chỉ dựa vào giá thấp – đó là dấu hiệu đầu tiên của rủi ro tiềm ẩn.
- Thẩm định pháp lý và cơ sở hợp đồng: Thuê luật sư chuyên về luật quốc tế và bảo vệ sở hữu trí tuệ để kiểm tra các hợp đồng với nhà cung cấp nước ngoài. Đưa vào hợp đồng các điều khoản về trách nhiệm của nhà cung cấp đối với tính xác thực của hàng hóa và việc có đầy đủ các giấy phép và quyền hạn cần thiết. Yêu cầu bảo đảm bồi thường thiệt hại trong trường hợp phát hiện hàng giả.
- Kiểm toán và xác minh sản phẩm: Xây dựng các quy trình nội bộ để kiểm tra các lô hàng đến. Điều này có thể bao gồm kiểm tra chọn mẫu, yêu cầu chứng nhận chính thức về tính xác thực từ các nhà sản xuất thương hiệu, sử dụng các công ty kiểm định bên thứ ba hoặc thậm chí là phân tích phòng thí nghiệm để xác định tính nguyên bản của vật liệu và chất lượng sản xuất.
- Hợp tác với các nhà phân phối chính thức: Nếu có thể, hãy cố gắng làm việc trực tiếp với các đại diện chính thức của thương hiệu hoặc các nhà phân phối được ủy quyền của họ. Đây là cách đáng tin cậy nhất để đảm bảo tính xác thực của hàng hóa và tránh các vấn đề pháp lý.
- Theo dõi các thay đổi về quy định: Thường xuyên theo dõi các thay đổi trong luật bảo vệ sở hữu trí tuệ ở cả Nga và các quốc gia xuất xứ hàng hóa của bạn, cũng như các quy tắc hoạt động của các sàn thương mại điện tử. Việc thích ứng kịp thời với các yêu cầu mới sẽ giúp tránh bị phạt và khóa tài khoản.
Nguồn: VnExpress International — Business ngày 14 tháng 6 năm 2026