ĐIỀU GÌ ĐÃ XẢY RA
Kinh tế TP.HCM tăng 9,86% so với cùng kỳ trong quý III/2026 — mức nhanh nhất trong thập kỷ qua, theo VNExpress. Với một thành phố mà chỉ vài quý trước còn chao đảo trước nguy cơ chững lại vì nhu cầu xuất khẩu yếu, sự đảo chiều này không phải là con số làm đẹp báo cáo, mà là sự thay đổi cục diện.
Đáng chú ý là chỉ số của thành phố gần như trùng khớp với chỉ số quốc gia: theo cổng thông tin chính phủ Việt Nam Chính phủ, GDP cả nước trong cùng quý tăng khoảng 9,95% so với cùng kỳ. Nghĩa là trung tâm công nghiệp phía Nam không chỉ kéo số liệu quốc gia — nó tăng trưởng đồng bộ với cả nước, chứ không phải bù đắp cho sự suy giảm ở các vùng khác.
Cần đặc biệt lưu ý tầm nhìn quy hoạch: TP.HCM đã khởi động chương trình duy trì tăng trưởng hai chữ số giai đoạn 2026–2030 với ưu tiên hạ tầng, logistics, kinh tế biển và trung tâm tài chính quốc tế, theo VnEconomy. Kỷ lục quý III không phải là cú bùng nổ nhất thời, mà là bước vào một chu kỳ 5 năm nơi nhu cầu về đất đai, công suất và lao động sẽ chỉ tăng.
ĐIỀU NÀY CÓ Ý NGHĨA GÌ
Với nhà kinh doanh e-com Nga đang thu mua tại Việt Nam, tăng trưởng kinh tế thành phố chuyển hóa thành ba tác động cụ thể: giá hàng hóa, thời gian giao hàng và khả năng tiếp cận slot nhà máy. Cả ba đều không di chuyển theo hướng dễ chịu.
Tác động thứ nhất — đất đai và công suất. Theo Cushman & Wakefield, tại vùng kinh tế phía Nam năm 2026 gần như không có nguồn cung đất công nghiệp mới, trong khi nhu cầu dịch chuyển sang Đồng Nai, Bình Dương và Tây Ninh. Giá thuê và tỷ lệ lấp đầy khu công nghiệp duy trì ở mức cao, nhà xưởng xây sẵn còn trống ngày càng ít. Khi nhà máy đã kín 90%+ công suất, cuộc nói chuyện về giá thay đổi: nhà cung cấp không còn mặc cả theo sản lượng, họ chọn xem nhận đơn của ai.
Tác động thứ hai — logistics. Cụm cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải đang hoạt động hết công suất: theo Saigon Newport Corporation, các cảng trong cụm liên tục lập kỷ lục xử lý hàng tháng, còn phân tích của MBS trong báo cáo tháng 4/2026 ghi nhận rõ rằng hầu hết cảng hoạt động ở hoặc gần công suất thiết kế. Cảng quá tải không chỉ là rủi ro chậm trễ, mà còn là tăng phí cảng vụ — những khoản này cuối cùng được cộng vào giá cước vận tải.
Tác động thứ ba — cạnh tranh giành nhà cung cấp. Các công ty FDI mở rộng sản xuất tại các tỉnh phía Nam chính vì tại TP.HCM không còn đất cho nhà máy mới, Shinhan Securities nhận định trong báo cáo về khu công nghiệp nửa cuối năm 2026. Một seller Nga với đơn hàng 5–10 nghìn sản phẩm đang cạnh tranh slot với nhà sản xuất Hàn Quốc hay Nhật Bản, những người đặt hàng triệu sản phẩm. Ai không chốt giá và lịch trình trước, đến mùa xuân sẽ nhận được hoặc lời từ chối, hoặc mức giá +15%.
Tôi thấy điều này trong vận hành mỗi tuần. Tháng 8, chúng tôi yêu cầu ba nhà máy dệt may tại TP.HCM xác nhận giá cho quý I/2027 — hai nhà máy trả lời chỉ giữ giá đến hết tháng 11/2026, nhà máy thứ ba nói thẳng: “xác nhận sản lượng trước đã, rồi mới nói chuyện giá”. Một năm trước, với cùng yêu cầu đó, chúng tôi được giữ giá thoải mái hai quý tới. Thị trường đã đảo chiều về phía nhà cung cấp, và điều này cảm nhận được không phải qua báo cáo, mà qua email trao đổi.
BÌNH LUẬN CHUYÊN GIA VIETSMART
Chúng tôi sẽ làm gì nếu ở vị trí nhà kinh doanh Nga ngay lúc này. Thứ nhất — ngừng coi Việt Nam là “nguồn dự trữ giá rẻ” và bắt đầu đối xử với thị trường này như một thị trường có chi phí đang tăng, nơi người thắng là người chốt điều kiện sớm hơn những người khác. Thứ hai — phân tách danh mục: hàng có chu kỳ sản xuất dài và biên lợi nhuận cao nên giữ ở miền Nam Việt Nam, còn các mặt hàng đơn giản biên mỏng nên thử nghiệm ở các tỉnh phía Bắc hoặc chuyển sang nước khác, trong khi chênh lệch giá còn đủ bù cho việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng.
Và thứ ba, điều chúng tôi đang làm cho đối tác: tính không chỉ giá trên đơn vị sản phẩm mà cả tổng chi phí sở hữu lô hàng — bao gồm khả năng tăng phí cảng vụ và chi phí vốn bị đóng băng trong hàng hóa kẹt tại cảng quá tải. Chênh lệch giá 4% giữa hai nhà máy dễ dàng bị nuốt chửng bởi hai tuần container nằm chờ.
KẾT LUẬN VÀ CẦN LÀM GÌ
- Chốt giá trước cuối năm 2026. Yêu cầu nhà cung cấp hiện tại xác nhận bằng văn bản mức giá tối thiểu cho quý I/2027. Nếu nhà máy từ chối — đó đã là dấu hiệu về mức độ kín công suất, hãy tìm phương án thay thế ngay bây giờ, chứ không phải đến tháng 12.
- Kiểm tra mức độ kín công suất của nhà máy bạn đang dùng. Hỏi thẳng quản lý: bao nhiêu phần trăm công suất đã kín cho hai quý tới. Câu trả lời “khoảng 90%” nghĩa là đơn hàng tiếp theo của bạn có thể bị đẩy lịch mà không báo trước.
- Tính lại logistics với tình trạng quá tải Cái Mép. Đưa vào kế hoạch giao hàng vùng đệm thêm 7–10 ngày cho xử lý cảng và hỏi forwarder về mức phí hiện tại — chúng thay đổi theo mức độ tải của cảng.
- Đa dạng hóa địa lý trong nội bộ Việt Nam. Thử nghiệm ít nhất một mặt hàng tại Đồng Nai, Bình Dương hoặc Tây Ninh: ở đó vẫn còn nhà xưởng xây sẵn trống, dù cửa sổ cũng đang đóng dần.
- Xem lại ma trận danh mục theo biên lợi nhuận. Những mặt hàng mà giá thu mua tăng 10–12% sẽ phá vỡ kinh tế sản phẩm, hãy rút khỏi nhóm Việt Nam trước khi bạn có thời gian tìm nguồn thay thế, chứ đừng đợi đến khi hết hàng tồn.
Nguồn: VnExpress International — Business ngày 5 tháng 10 năm 2026