ĐIỀU GÌ ĐÃ XẢY RA
Ngày 16–17 tháng 9 năm 2026, VnExpress International đã công bố trích đoạn từ báo cáo "From Tailwinds to Trade-Offs: Southeast Asia Outlook 2026–2035" do Bain & Company phối hợp với DBS Bank và công ty tư vấn Vriens & Partners thực hiện. Luận điểm chính: sáu nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á (SEA-6 — Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam) sẽ tăng trưởng trung bình 4,8% theo giá thực tế mỗi năm trong giai đoạn 2026–2035. Trong nhóm sáu nước này, Việt Nam được đánh giá là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất.
Một chi tiết quan trọng: đây là kịch bản trung bình cho cả thập kỷ, không phải dự báo ngắn hạn. Và đây là những con số hoàn toàn khác nhau. Ngân hàng Thế giới (World Bank) hồi tháng 3 năm 2025 đã dự báo tăng trưởng của Việt Nam là 6,8% cho năm 2025 và 6,5% cho năm 2026, còn UOB trong năm 2026 đã nâng ước tính cả năm lên 8,5% — thông tin này được hãng tin VNA / Vietnam Net đưa tin. Nghĩa là quốc gia này đang tăng trưởng nhanh hơn mức trung bình khu vực, và chính mức trung bình khu vực đang được kéo lên nhờ Việt Nam và Indonesia.
Dự báo này đã có cơ sở thực tế. Theo dữ liệu của Tổng cục Thống kê Việt Nam (GSO), tổng kim ngạch thương mại của nước này năm 2025 đạt 930,05 tỷ USD: xuất khẩu tăng 17,0% so với cùng kỳ, nhập khẩu tăng 19,4%. Xuất khẩu của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 367,09 tỷ USD, tức 77,3% tổng kim ngạch xuất khẩu. Đây không còn là "quốc gia lắp ráp" theo nghĩa cũ, mà là một trung tâm công nghiệp với mức độ tập trung cao của các nhà đầu tư nước ngoài.
ĐIỀU NÀY CÓ Ý NGHĨA GÌ VỚI THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ NGA
Với người bán hàng Nga, dự báo này không phải là kinh tế vĩ mô trừu tượng, mà là ba hệ quả vận hành: chi phí gia nhập, khả năng tiếp cận nhà cung cấp và tuyến logistics.
Thứ nhất — nguồn cung. Cơ sở sản xuất của Việt Nam không chỉ tăng trưởng trong lĩnh vực điện tử. Theo dữ liệu phân tích thương mại của Volza, top 3 danh mục xuất khẩu năm 2025 bao gồm máy móc điện và điện tử, thiết bị cơ khí và dệt may với quần áo. Đây chính là những danh mục mà thương mại điện tử Nga nhập khẩu với khối lượng lớn: thực phẩm chức năng và mỹ phẩm là câu chuyện riêng, nhưng dệt may, điện tử nhỏ, phụ kiện, đồ gia dụng là danh mục cơ bản của các sàn thương mại điện tử. Khi một quốc gia có sản lượng công nghiệp tăng liên tục trong cả thập kỷ, nhà cung cấp trở nên dễ thương lượng hơn: xuất hiện các nhà máy sẵn sàng làm việc với lô hàng nhỏ và nhãn hiệu riêng, chứ không chỉ với container từ 20 tấn trở lên.
Thứ hai — hiệu ứng quy mô từ các nhà đầu tư neo. Samsung tại Việt Nam trong nửa đầu năm 2026 đạt tổng doanh thu của các đơn vị địa phương khoảng 35,2 tỷ USD — tăng khoảng 21% so với cùng kỳ, theo VnExpress. Vốn đầu tư đăng ký của Samsung tại Việt Nam đến cuối năm 2025 đã vượt 24 tỷ USD, với số lượng nhân công khoảng 80–85 nghìn người. Một nhà đầu tư neo như vậy kéo theo cả chuỗi: bao bì, logistics, nhà cung cấp linh kiện, lực lượng lao động được đào tạo. Với thương hiệu Nga, điều này có nghĩa là nhà cung cấp Việt Nam ngày càng có khả năng làm việc theo tiêu chuẩn chất lượng và chứng từ quốc tế, chứ không phải theo kiểu "hàng xóm".
Thứ ba — logistics. Các trung tâm hàng hải của Việt Nam đã lên một tầm cao mới: theo tổng hợp ngành năm 2025, sản lượng container qua các cảng của nước này vượt 34 triệu TEU, Cái Mép–Thị Vải xử lý khoảng 6,3 triệu TEU bằng tàu mẹ trong 10–11 tháng năm 2025, Hải Phòng vượt 8,2 triệu TEU — dữ liệu được Vantage Logistics dẫn. Một số bến tại Cái Mép (CMIT, TCIT) đã đạt mốc 2 triệu TEU — theo Saigon Newport. Các dịch vụ trực tiếp không qua trung chuyển tại nước thứ ba đồng nghĩa với thời gian vận chuyển dễ dự đoán hơn và ít rủi ro "mắc kẹt" tại cảng trung chuyển.
Thứ tư — tuyến đến Nga. FESCO công bố dịch vụ container liên phương thức Việt Nam–Vladivostok, bao gồm tuyến Vladivostok — TP.HCM — Hải Phòng với việc tiếp tục vận chuyển bằng đường sắt và đường bộ trong lãnh thổ Nga (FESCO). Đây là giải pháp thay thế cho tuyến cổ điển qua Suez và các trung tâm châu Âu, và nó ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian và chi phí giao hàng đến kho của sàn thương mại điện tử.
BÌNH LUẬN CHUYÊN GIA TỪ VIETSMART
Tôi sống và làm việc tại TP.HCM, và tôi nhìn dự báo này không phải trên báo cáo mà trong vận hành thực tế. Những tháng gần đây, ngày càng nhiều người bán hàng Nga đến với chúng tôi với cùng một yêu cầu: "Hãy tìm một nhà máy Việt Nam thay cho nhà máy Trung Quốc, nhưng giá không được tăng". Và gần như tất cả đều mắc cùng một lỗi — chỉ so sánh giá trên một đơn vị sản phẩm. Trên thực tế, nhà cung cấp Việt Nam có thể đưa ra mức giá cao hơn Trung Quốc 8–12%, nhưng nhờ chặng vận chuyển đến cảng ngắn hơn, MOQ nhỏ hơn và sẵn sàng làm nhãn hiệu riêng, giá thành cuối cùng của SKU thường thấp hơn. Cần tính landed cost, chứ không phải FOB.
Lỗi thứ hai thường gặp — tham gia vào dệt may hoặc điện tử một cách "ngẫu nhiên", không kiểm tra chứng nhận. Việt Nam định hướng xuất khẩu, nhưng không phải nhà máy nào cũng có giấy phép cho các thị trường có quy định nghiêm ngặt. Nếu bạn dự định bán mỹ phẩm hoặc thực phẩm chức năng dưới thương hiệu riêng, chứng nhận CFS và đăng ký sản phẩm không phải là thủ tục hình thức, mà là điều kiện gia nhập. Và ở đây các đối tác Việt Nam thường mạnh hơn Trung Quốc: họ có nhiều kinh nghiệm làm việc với EVFTA, hiệp định EU–Việt Nam có hiệu lực từ ngày 1 tháng 8 năm 2020 và từng bước xóa bỏ thuế quan (chi tiết — trên trang web của Hội đồng EU). Kinh nghiệm chứng từ này cũng được chuyển sang các lô hàng đến Nga.
KẾT LUẬN VÀ CẦN LÀM GÌ
- Tính lại landed cost cho 2–3 SKU từ Việt Nam. Lấy đơn hàng hiện tại từ Trung Quốc và yêu cầu nhà cung cấp Việt Nam báo giá FOB, cước vận chuyển đến Vladivostok hoặc TP.HCM, thời gian vận chuyển và MOQ. So sánh tổng giá thành đến kho của sàn thương mại điện tử, chứ không phải giá trên một sản phẩm.
- Yêu cầu nhà cung cấp cung cấp chứng nhận cho danh mục của bạn. Với dệt may — OEKO-TEX hoặc tương đương, với mỹ phẩm và thực phẩm chức năng — CFS và giấy tờ đăng ký. Kiểm tra số và thời hạn hiệu lực, chứ không chỉ sự tồn tại của file PDF.
- Thử nghiệm tuyến Việt Nam–Vladivostok qua FESCO hoặc nhà vận hành tương tự. So sánh thời gian và chi phí với tuyến hiện tại. Với lô hàng dưới 5 tấn, phương án liên phương thức thường thắng về độ dự đoán.
- Đưa vào kế hoạch 2026–2027 hai danh mục đầu tàu: dệt may và điện tử nhỏ. Theo dữ liệu Volza, đây là top 3 xuất khẩu của Việt Nam, nghĩa là ở đó có sự cạnh tranh tối đa giữa các nhà máy và điều kiện tốt nhất cho lô hàng nhỏ.
- Đừng chờ đợi nhà cung cấp "hoàn hảo". Hãy bắt đầu với lô thử nghiệm 300–500 đơn vị qua trung gian Việt Nam có kiểm tra chất lượng, và chỉ sau đó mới tiếp cận trực tiếp nhà máy. Sai lầm khi gia nhập đắt hơn so với việc trả thêm cho trung gian lúc khởi đầu.
Nguồn: VnExpress International — Business ngày 17 tháng 9 năm 2026